De Europese Raad heeft een nieuwe Schengengrenscode goedgekeurd die gericht is op het verbeteren van het beheer van de binnen- en buitengrenzen binnen de EU. De code richt zich op grenscontroleprocedures voor personen die de buitengrenzen van de EU overschrijden, wat een belangrijke stap is in het versterken van het Schengengebied tegen huidige en toekomstige crises. Deze update zorgt ervoor dat inwoners en reizigers binnen de EU kunnen blijven profiteren van naadloos grensloos reizen, terwijl ook de veerkracht van de regio tegen potentiële bedreigingen wordt versterkt. Een belangrijk aspect van de hervorming is de introductie van bepalingen die EU-brede maatregelen mogelijk maken om de toegang van onderdanen van derde landen te beperken tijdens grootschalige noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid.
Onder de nieuwe regelgeving behoudt de Raad de bevoegdheid om tijdelijke reisbeperkingen aan de buitengrenzen van de EU te implementeren als reactie op dergelijke noodsituaties. Deze beperkingen kunnen maatregelen omvatten zoals testen, quarantaine en zelfisolatie voor niet-EU-burgers die de EU binnenkomen. Bovendien stelt de herziene code een overdrachtsprocedure vast om secundaire bewegingen van migranten tussen lidstaten aan te pakken en biedt oplossingen voor gevallen van migratie-exploitatie. Lidstaten hebben nu de flexibiliteit om het aantal grensovergangen te beperken of hun openingstijden aan te passen indien nodig, naast het implementeren van verbeterde grensbewakingsmaatregelen.
Bovendien verduidelijkt de bijgewerkte code het proces voor het opnieuw invoeren en uitbreiden van controles aan de binnengrenzen, die kunnen worden ingevoerd in gevallen van ernstige bedreigingen voor de openbare orde of de binnenlandse veiligheid. Lidstaten moeten de noodzaak en evenredigheid van dergelijke maatregelen beoordelen, om ervoor te zorgen dat de nagestreefde doelstellingen niet via alternatieve middelen kunnen worden bereikt. Over het geheel genomen vertegenwoordigt de aanneming van de gewijzigde Schengengrenscode een proactieve benadering van de Europese Unie om veranderende uitdagingen aan te pakken en tegelijkertijd de beginselen van vrij verkeer en veiligheid binnen het Schengengebied te beschermen.